Pazar Belediye Başkanı Çakır’dan Kentsel Dönüşüm Açıklaması

Pazar Belediye Başkanı Neşet Çakır, ilçedeki kentsel dönüşümle ilgili yazılı basın açıklaması yaptı.

Başkan Çakır, Pazar’ın mevcut yapı stokunun önemli bir bölümünün ekonomik ömrünü tamamladığını belirterek, şunları kaydetti: “Değerli pazar halkı, öncelikle ifade etmek isteriz ki; Pazar ilçemizin geleceğine ilişkin her görüş, eleştiri ve öneri bizim için kıymetlidir. Kentler yalnızca teknik projelerle değil; fikir alışverişi, katılım ve ortak akılla gelişir. Bu nedenle yapılan açıklamayı dikkatle incelediğimizi ve kamuoyunu bilimsel, kurumsal ve şeffaf bir çerçevede bilgilendirme sorumluluğu taşıdığımızı belirtmek isteriz. Pazar’ın mevcut yapı stokunun önemli bir bölümünün ekonomik ömrünü tamamladığı, deprem güvenliği açısından risk taşıdığı, nitelikli kamusal alanlara ihtiyaç duyduğu ve mekânsal organizasyonunun güncel ihtiyaçlara cevap vermediği açık bir gerçektir. Bu dönüşüm ihtiyacı bir tercih değil, zorunluluktur. Ancak bu zorunluluk, kent kimliğinin göz ardı edilmesi anlamına gelmemektedir. Bütüncül Kentsel Dönüşüm Yaklaşımımız Yerel seçimlerden hemen sonra ilçemiz bütününde başlattığımız projelerden biri de sahil bandındaki kentsel dönüşüm çalışmasıydı. Dönüşüm projesi ile Pazar Kent Meclisi’nin de tarif ettiği bu bölgede kent meydanının güçlendirilmesi, ekonomik canlılık kazandırılması ve nitelikli kamusal alanların üretilmesi hedeflenmiştir. Pazar Belediye İş Hanı ise bu vizyonun ve projenin bir parçasıdır. İş Hanı projemizden sonra buranın ön çalışma ve ön fizibilitelerini de tüm paydaşlarla paylaşıp son hâline hep birlikte getireceğiz. Sahil Bandı Projesi kapsamında kentimize kazandırılması planlanan ve Kent Meclisi’nin açıklamasında “yatay sosyal alan” şeklinde tanımladığı alanların üretimi; yasal, finansal ve mekânsal çözümler gerektirmektedir. Bunun için getirdiğimiz çözümlerin bir kısmı, aynı zamanda yıllardır atıl duran İş Hanımızın da yenilenmesine vesile olmuştur. İş Hanı’ndaki projemiz ve gelinen aşama ile kentimizde uzun yıllardır gündeme gelen ancak başarılamayan kentsel dönüşüm konusunda psikolojik eşik aşılmış, aynı zamanda Sahil Bandı Kentsel Dönüşüm Projesi’ne bir katalizör, bir dinamo oluşturulmuştur. Bu süreçte Belediyemiz, İş Hanı’nda bulunan tüm haklarını korumuş ve projeden 1.932,47 metrekare konut alarak mevcut değerini artırmıştır. Bunu ise sahil bandı kentsel dönüşüm projesi bütünü için bir kaldıraç olarak; geçici/kalıcı konut, takas ve trampa gibi araçlarla kamu yararı amacıyla kullanabilmek adına yapmıştır. Yasal ve teknik tüm süreçlerin 6306 sayılı Kanun kapsamında yürütüldüğü ve %97 oranında uzlaşmanın sağlandığı (sözleşme imzalayan) dükkân, ofis, restoran ve konutlar ile sosyal ortak alanların yer aldığı ve kamuya mali hiçbir külfet oluşturmadan proje finansmanının çözüldüğü karma kullanım projemizde tahliye, yıkım ve ihale sürecine girilmiştir. AVM Tartışması, Kavram Kargaşası ve Sosyo-Ekonomik Model “AVM” olarak ifade edilen tasarım, klasik anlamda kapalı ve zincir mağaza ağırlıklı bir alışveriş merkezi modeli değildir. Planlanan fonksiyon; ticaret, kültür, kamusal alan ve sosyal donatıları bütüncül biçimde içeren bir yapının parçası olan karma kullanım (mixed-use) modelidir. Güncel şehircilik literatüründe (UN-Habitat, Avrupa Mekânsal Kalkınma Perspektifi vb.) önerilen yaklaşım; konut, ticaret, kamusal alan ve kültürel işlevlerin entegre edildiği, gün boyu yaşayan alanların oluşturulmasıdır. Bu çerçevede: * Yerel esnafın korunması öncelikli ilkedir. * Küçük metrekareli, erişilebilir kiralama modeli esas alınmaktadır. * Zincir mağaza oranı sınırlandırılacak; öncelik yerel işletmelere verilecektir. * Kamusal kullanım alanları (galeri, etkinlik alanı, açık meydan) projeye entegre edilmektedir.   Dolayısıyla mesele “AVM mi, kültür merkezi mi?” ikileminden ziyade; sosyal ve ticari sürdürülebilirlik ile kültürel canlılığın birlikte tasarlanmasıdır. Dikey Mimari ve Emsal Meselesi Dikey yapılaşma konusu, estetik tercihten ziyade planlama ve mühendislik hesaplarının bir sonucudur. Pazar ilçe merkezindeki mevcut parsel yapısı, mülkiyet dağılımı ve ekonomik fizibilite dikkate alındığında; * Yerinde dönüşüm yapılabilmesi, * Hak sahiplerinin yüksek metrekare kaybına uğramaması, * Kamusal alan üretilebilmesi ancak belirli oranlarda emsal düzenlemesi ile mümkündür. Yoğunluk artışı kontrolsüz değildir; ulaşım kapasitesi, altyapı yeterliliği, gölge etkisi, rüzgâr analizi ve siluet çalışmaları teknik ekiplerce değerlendirilmiştir. Kat yüksekliği; deprem güvenliği, maliyet etkinliği ve kamusal alan kazanımı arasındaki denge gözetilerek belirlenmektedir. Burada amaç; kentin siluetini bozmak değil, nitelikli yapılar üretirken aynı zamanda zeminde daha fazla kamusal alan açabilmektir. Yatay yayılım çoğu zaman daha fazla yoğunluk ve daha az açık alan üretmektedir. Kent Meclisi’mizin dikey mimari hakkındaki eleştirileri belki bozkır coğrafyasındaki yerleşimler için haklılık taşıyabilir. Ancak bu cennet coğrafyamızın bir özelliği olan yerleşilebilir alanın az oluşu, bizi kompakt/derişik kentleşme biçimlerine zorlamaktadır. (Bu durum aynı zamanda sürdürülebilir kentler, yaya odaklı kentler, on beş dakikalık kentler gibi birçok kavramla da örtüşmekte ve önerilmektedir.) Göreve geldiğimizden beri Pazar’da bulunan mevcut katsayıları aşacak hiçbir kararımız bulunmamaktadır. Artırmaya yönelik bir niyetimiz ya da söylemimiz de yoktur. Kat rejimi ve emsal tartışmaları yürütülürken; siluet, rüzgâr koridorları ve doğal ışık analizleri dikkate alınmaktadır. Yapılaşma kararları; deniz manzarası sürekliliğini, hâkim rüzgâr yönlerini ve gölgeleme etkisini bozmayacak biçimde teknik simülasyonlarla değerlendirilmektedir. Kent estetiği yalnızca bina yüksekliği değil; toprakla, suyla ve peyzajla kurulan dengedir. Dönüşüm alanlarında kişi başına düşen açık ve yeşil alan miktarının artırılması, gölgelendirme ve ısı adası etkisini azaltacak peyzaj tasarımı, enerji verimli bina kabukları ve yenilenebilir enerji entegrasyonu planlanmaktadır. Kentleşme ile doğa birbirinin alternatifi değildir. Doğru planlama ile birbirini besleyen iki unsurdur. Hedefimiz; Pazar’ı sadece yenilenmiş binalarla değil, güçlenmiş ekosistemiyle birlikte geleceğe taşımaktır. Katılımcılık ve Bilimsel Dayanak Proje süreci yalnızca belediye ve mal sahipleri arasında yürütülmemiştir. İlçemizin sivil toplum kurumları ile şehir plancıları, mimarlar, inşaat mühendisleri, gayrimenkul değerleme uzmanları ve hukuk danışmanları sürece dâhil edilmiştir. Elbette katılım mekanizmalarının güçlendirilmesi mümkündür, gereklidir ve bu konudaki eleştiriler dikkate alınacaktır. Ancak “oldu-bitti” yaklaşımı söz konusu değildir; proje süreçleri yasal askı ve itiraz mekanizmalarına açıktır. Proje, 6306 sayılı Kanun çerçevesinde, Mekânsal Planlar Yapım Yönetmeliği’ne uygun olarak; deprem yönetmelikleri ve şehircilik ilkeleri doğrultusunda yürütülmektedir. İnisiyatif Konusu Gerek İş Hanı hak sahipleri arasından sorumluluk üstlenerek öne çıkan esnaflarımız, gerek sivil toplum kuruluşlarımız ve gerekse Belediyemiz; dönüşüm ihtiyacı ve çözümleri noktasında uzlaşmış ancak örgütlenememiş olan hemşerilerimiz ve genelin faydası adına elbette inisiyatif almış ve elini taşın altına koymuştur. İlçemiz için en önemli çözümlerin ilk adımları her zaman bir kısım hemşerimizin aldığı inisiyatifle başlamıştır. İlçemiz için cesaretle atılan her adımda, olabildiğince en geniş katılımla ilerleme ilkesiyle hareket etmeye çalışıyoruz. Yerel Esnafın Korunması En önemli hassasiyet alanımız esnafımızın korunmasıdır. Planlanan ticari modelde;   * Mevcut esnafa öncelikli yer tahsisi, * Küçük işletme ölçeğine uygun modüler dükkân sistemi, * Ortak alanlar gibi yöntemler üzerinde çalışılmıştır. Amaç; esnafı tasfiye etmek değil, daha güvenli, düzenli ve ekonomik olarak sürdürülebilir bir ortamda faaliyet göstermesini sağlamaktır. Proje kapsamında mevcut dükkânların birçoğunun büyüklükleri ve yerleri dahi korunmuştur. Pazar’ımıza özgün, ülkemizde örneğine zor rastlanacak bir projedir. Kültür-Sanat ve Sosyal Donatılar Projede açık etkinlik alanı, sivil toplum kuruluşlarına ayrılan kat ve kent balkonu niteliğinde mekânlar oluşturulmuştur. Kültür-sanat fonksiyonu dışlanmamış; aksine ekonomik sürdürülebilirlikle birlikte ele alınmıştır. Sonuç, kentler romantik söylemlerle değil; sosyal, ekonomik ve teknik gerçeklerin dengelenmesiyle gelişir. Pazar’ın geleceği; * Güvenli yapılar, * Canlı ticari hayat, * Nitelikli kamusal alan, * Kültürel süreklilik, * Doğanın korunması üzerine inşa edilmelidir. Eleştiriler değerlidir; ancak dönüşümü bütünüyle reddeden değil, geliştiren bir yaklaşım Pazar’a daha fazla katkı sunacaktır. Süreç boyunca şeffaflık, bilimsel ilkelere bağlılık ve katılım mekanizmalarının güçlendirilmesi yönündeki çalışmalarımız devam edecektir. Pazar’ın geleceği hepimizin ortak sorumluluğudur. Saygılarımızla.”