Pazar Kent Meclisi Pazar’ın İhtiyacı Bir AVM Değil

Pazar Kent Meclisi Kent Mimarisi ve Kentsel Planlama Çalışma Grubu kentsel dönüşümle ilgili basın açıklamasında bulundu.

Yapılan açıklamada, şu ifadelere yer verildi: “Değerli Pazar Halkı ve Kıymetli Basın Mensupları, İlçemiz Pazar'ın çarpık kentleşme, eskiyen yapı stoku ve denizle kopan ilişkisi nedeniyle acil bir kentsel dönüşüme ihtiyaç duyduğu bir gerçektir. Öncelikle belirtmek isteriz ki; bizler Pazar Kent Meclisi olarak kentsel dönüşüme ya da hak sahiplerinin mağdur edilmediği bir "yerinde dönüşüm" modeline karşı değiliz. Aksine, Pazar'ın modern, güvenli ve estetik bir çehreye kavuşmasını en çok bizler arzu ediyoruz. Bu noktada, belediyemizin kapalı pazar projesi gibi, kız kule/kalesinin kent yaşamına dâhil edilmesine olan katkıları gibi kentin yararına açıkladığı,  hayata geçirdiği ve geçireceği, olumlu projeleri desteklediğimizi; ilçemize değer katan her yapıcı adımın yanında olduğumuzu objektif bir yaklaşımla vurgulamak isteriz. Ancak, kent; fiziksel, ekonomik, sosyal ve kültürel bir sistemler bütünüdür; yani kent, "yapı" ile birlikte "yaşamın" da inşasıdır. Bugün yerel yönetim ve Pazar Ticaret Odası tarafından "Pazar’ın çehresi değişiyor" sloganlarıyla sunulan projeler kentin sosyal ve ticari yapısına dair çelişkiler barındırmaktadır.  1. AVM Yabancılaşması mı, KÜLTÜR-SANAT-HALK odağı mı? Pazar’ın asıl gücü, Pazartesi ve Perşembe günleri kurulan "sergi" alanlarında, esnafın dükkânına bırakılan emanet poşetlerde ve güvene dayalı veresiye defterlerinde gizlidir. Bu "Çarşı" kültürü, kentin toplumsal belleğidir. Yerel Yönetim ve Ticaret ve Sanayi Odası’nın "AVM yapılıyor, yatırımcılar geliyor" söylemi, kentin bu köklü ticari genetiğiyle taban tabana zıttır. Pazar’ın ihtiyacı bir AVM değil, yaşayan bir "Kültür ve Sanat Merkezi"dir.  İlçemizin sosyal dokusunu korumak yerine onu yok edecek olan AVM konsepti yerine; kültürel faaliyetleri çoğaltacak kamusal alanlar, kütüphaneler, atölyeler ve yerel esnafı besleyen dinamik sosyal alanlar planlanmalıdır. Neden Pazar halkı, yıkılmaya yüz tutmuş binalar ile ruhsuz bir AVM kutusu arasında seçim yapmaya zorlanmaktadır?  Şehrin damarlarını canlandıracak, esnafı koruyacak ve sokağın sesini yükseltecek üçüncü bir yol — akılcı ve halkçı bir planlama— neden seçenekler arasında değildir? 2. Dikey Mimari Dayatması ve "Emsal" Çelişkisi Şehrin siluetini bozacak dikey mimari kararları ve emsal artışları, kentin geleceğine dair bilimsel bir akla değil, tek taraflı bir inisiyatife dayanmaktadır. Mevcut yapıya dikey mimari entegre ederek yoğunluğu artırmak yerine; mekanın kültür, sanat, esnaf ve çarşı kültürünü besleyecek bir "yatay sosyal alan" olarak kurgulanmasını talep ediyoruz. Belediye yönetiminin yukarıdan söylemlerle dayattığı bu estetik algısı, Pazar halkının yaşam biçimine uygun özgün bir kentsel mekân üretmekten uzaktır. 3. Kamuoyu Adına Soruyoruz! Belediye Başkanı Sayın Neşet Çakır, "tüm paydaşların görüşlerine önem verildiğini" ve "yerel esnafın korunması konusunda hassasiyet gösterildiğini" ifade etmektedir. Ancak sahadaki gerçekler bu söylemlerle çelişmektedir. Hangi paydaşlar? Bu "paydaşlar" arasında yerel yönetim ve mal sahipleri dışında kentin asıl sahibi olan halk bulunmakta mıdır?  Bilimsel dayanak nedir? Şehrin siluetini bozacak dikey mimari kararları, emsal artışları ve "takas sistemi" kurgusu hangi akademik rapora veya kentsel planlama ilkesine dayanmaktadır? Bilim insanları bu kararların neresindedir? Belediye yönetiminin tek taraflı estetik algısı ve yukarıdan söylemleri, Pazar halkına bir "güzellik" olarak neden dayatılmaktadır? Gelişmelerin paylaşılması bir dayatma mıdır? Belediye başkanı ve mal sahipleri arasında netleştirilen projenin "oldu bitti" şeklinde sunulması katılımcılık mıdır? Dikey mimari Pazar’a uygun mudur? Yüksek katlı binalar kentin silueti için uygun mudur? Yerel esnaf nasıl korunacak? AVM içerisinde dev zincir mağazalar olacak mıdır? Bu mağazalar ile rekabet edemeyecek olan Pazar esnafının mağduriyeti nasıl giderilecektir? 4. Çağrımız ve Taleplerimiz Pazar Kent Meclisi olarak, kentin hakikatine uygun bir dönüşüm için taleplerimizi yineliyoruz: Kültür ve Sanat Odaklı Dönüşüm: Dönüşüm projesi bir AVM konsepti ve söyleminden çıkarılmalı; Pazar’ın ihtiyaç duyduğu sosyal, kültürel ve sanatsal donatı alanlarını içeren bir "Kültür-Sanat ve Yaşam Merkezi" olarak yeniden planlanmalıdır. Emsal ve Kat Rejimi: Dikey mimari dayatmasından vazgeçilmeli; yerinde dönüşüm, kentin siluetini koruyan yatay mimari prensipleriyle gerçekleştirilmelidir. Katılımcı Mimari Yarışma Modeli: Sosyal belediyecilik gereği; meslek odalarının, saygın mimarların ve akademisyenlerin jürisinde yer aldığı şeffaf bir proje yarışması düzenlenmelidir. Yarışma sonucunda seçilen nitelikli projeler halk oylamasına sunulmalı, Pazar’ın geleceğine dair son sözü bizzat projeye maruz kalacak olan Pazar halkı söylemelidir.  Sosyokültürel Süreklilik: Çarşı dinamizmi standartlaştırılmış mekânlara kurban edilmemeli; Esnaf halk ilişkisini güçlendiren bir "yaşam inşası" hedeflenmelidir. Sonuç olarak; Pazar’ın geleceği, sadece belediye yönetimi ve mülk sahiplerinin yorumlarıyla şekillendirilemeyecek kadar kıymetlidir. Pazar’ın geleceği sadece binaların metrekareleriyle ve yeniliğiyle değil, o binaların içindeki yaşamın kalitesiyle ölçülür. Bizler süreci yakından takip etmeye bilimin ve halkın sesini her platformda duyurmaya devam edeceğiz.”